نارسایی توجه / بیش فعالی

اختلال بیش فعالی همراه با نقص توجه از سالیان بسیار دور مورد توجّه قرار گرفته است. اصطلاح بیش‌فعّالی به فعّالیّت‌های حرکتی مفرط اشاره دارد. مشکلات رفتاری دیگری که همراه با بیش‌فعّالی مشاهده می‌شوند عبارتند از نقص توجّه و رفتارهای بدون فکر. نشانه‌های این اختلال عبارتند از:
الف) نشانه‌های بی‌توجّهی:
1- از عهده‌ی توجّه دقیق به‌جزئیّات بر نمی‌آید.
2- در تکالیف مدرسه یا سایر فعّالیّت‌ها بی‌دقّتی نموده و مرتکب اشتباه می‌شود.
3- در حفظ توجّه نسبت به تکالیف یا بازی‌ها با دشواری مواجه است.
4- هنگامی که به طور مستقیم موردخطاب قرار می‌گیرد به نظر می‌رسد که نمی‌شنود.
5- لجباز و نافرمان است و مقررات را رعایت نمی کند.
6- از عهده‌ اتمام تکالیف مدرسه و وظایفی که به او محوّل می‌شود برنمی‌آید.
7- در برنامه ریزی درسی با مشکل مواجه است.
8- از درگیر شدن با تکالیفی که مستلزم تلاش ذهنی مداوم است پرهیز می‌کند.
9- وسایل خود را گم می‌کند.
10- بر اثر سر وصدا، رفت و آمد دیگران و….. به آسانی دچار حواس‌ پرتی می‌شود.
11- فراموش کار است .
ب ) نشانه‌های بیش فعّالی – تکانشگری:
1- دست‌ها و پاها اغلب بی‌قرار است و در حالت نشسته هم وول می‌خورد.
2- در کلاس یا سایر موقعیّت‌هایی که انتظار می‌رود یک جا بنشیند، اغلب صندلی خود را ترک می‌کند.
3- در موقعیّت‌های نابجا به حدّ افراط می‌دود یا بالا و پایین می‌پرد.
4- برای شرکت آرام و بی‌سروصدا در بازی‌ها یا فعّالیّت‌های اوقات فراغت با مشکل مواجه است.
5- در حال جنب و جوش است.
6- خیلی حرف می‌زند.
7- قبل از تمام شدن پرسش‌ها پاسخ می‌دهد.
8- منتظر نوبت ماندن برایش مشکل است.
9- مزاحم کار دیگران می‌شود.
وجود شش مورد از موارد الف و یا شش مورد از موارد ب بر احتمال ابتلای کودک به این اختلال دلالت ‌دارد.
علاوه بر مشکلاتی که مطرح شد، افراد مبتلا با مشکلات دیگری نیز مواجه هستند.آن‌ها در مهارت‌های تحصیلی، توانمندهای هوشی و یادگیری نیز دارای مشکلات بسیاری هستند و در مقایسه با همسالان خود، در آزمون‌های هوش عمومی عملکرد پایین‌تری دارند که گاه به دلیل مشکلات ذهنی و گاه به دلیل مشکلات رفتاری آنان است. با وجود این بسیاری از آنان از نظر هوشی در دامنه‌ بهنجار قرار می‌گیرند. درمواردی هم تیز هوشی در آنان مشاهده شده است. این افراد به دلیل خصوصیاتی که در بالا به آن اشاره شد در معرض خطر ابتلا به مشکلات یادگیری ، نظیر اختلال خواندن و ریاضی نیز هستند.